Özel İhtiyaçları Olan Mahpuslar Projesi 2012-2013

Etkinlik içeriği: 

Özel İhtiyaçları Olan Mahpuslar Projesi

Proje Tarihi: Kasım 2012 – Kasım 2013

Fon Veren Kuruluş: Hollanda İstanbul Konsolosluğu / Global Dialogue

Proje Çalışanı: Mustafa Eren

Proje Özeti:

Türkiye’de kamu ve sivil toplum mahpusların durumlarıyla çok ilgili değillerdir. Ayrıca yetkililerde dahil olmak üzere bir çok insanın düşündüğünün aksine mahpusların hepsi genç, sağlıklı, heteroseksüel, erkek, müslüman Türk vatandaşı değildir. Hapishane koşulları, bu projenin de hedef grubunu oluşturan yaşlı, LGBT, engelli ve yabancı uyruklular için çoğu zaman yeterli ve uygun değildir. Bu gruplar çoğu zaman ihmal edilmiştir ve şu anda sivil toplum örgütleri tarafından bu gruplar üzerine yürütülen çalışmalar oldukça yetersizdir. Bu proje bu yetersizliği giderebilme konusunda bir adım olma iddiasını taşımaktadır.

Bu iddia göz önüne alınarak projenin amaçları şöyle sıralanabilir:

Özel ihtiyaçları olan mahpuslara yönelik insan hakları ihlallerini önlemek ve bunları uluslararası standartlara ulaştırmak amacı ile bu proje LGBT, yaşlı, yabancı uyruklu ve engelli mahpusların sorunlarını belirlemeyi ve değerlendirmeyi; onların özel ihtiyaçlarını ve taleplerini dile getirmeyi; onların hapishanedeki durumlarını kamuda görünür kılmayı; bu durumu eşitlik ve insan hakları sorunu olarak ele almayı amaçlar. Proje ayrıca, uluslararası insan hakları standartları ve normları ile Birleşmiş Milletler’in Özel İhtiyaçlara Sahip Mahpuslar Üzerine El Kitabı’nın önerileri doğrultusunda LGBT, yaşlı, yabancı uyruklu ve engelli mahpuslar için daha iyi, insani yaşam koşulları elde etmek için devlet yetkilileri üzerinde baskı oluşturmayı amaçlamaktadır.

Bu amaçlara ulaşabilmek için şöyle bir yöntem izlenecektir:

Proje kapsamında ilk olarak her bir grubun ilgili ve gönüllü sivil toplum örgütleriyle toplantılar düzenlenecektir. Yapılan toplantıların ardından ikinci adımı, her bir grup için hapishane ziyaretleri oluşturacaktır. Bu ziyaretlere, toplantılara katılmış olan sivil toplum örgütü temsilcileri de dahil olacak ve her bir gruptan mahpusların sorunları, söyleyecekleri, talepleri kendi ağızlarından dinlenilecektir. Bu ziyaretler aracılığıyla, ilgili sivil toplum örgütlerinin mahpuslarla birebir iletişime geçmeleri de sağlanmış olacaktır. Toplantıların ve hapishane ziyaretlerinin ardından projenin üçüncü ayağını sonuç toplantıları oluşturacaktır. Bu toplantılarda, her  bir mahpus grubu için kamu yetkililerine karşı savunulacak etik kodları içeren dört siyasi önerge ve bir proje raporu oluşturulmaya çalışılacaktır. Oluşturulacak olan nihai metinler, bir basın açıklaması ile kamuoyu ile paylaşılacaktır.

Projenin ilk toplantısı “engelli mahpuslar” için 12 Ocak günü Türkiye Sakatlar Derneği’nde gerçekleştirildi. Toplantıya 14 engelli derneğinden ve insan hakları örgütünden 16 kişinin katıldı. Projenin ikinci toplantısı “LGBT mahpuslar” için 29 Ocak Salı günü Uluslararası Af Örgütü’nde gerçekleştirildi ve toplantıya ilgili 12 sivil toplum örgütünden 17 kişinin katıldı. Üçüncü toplantı ise yabancı ülkelerin konsolosluklarından ve ilgili sivil toplum örgütlerinden 21 kişinin katılımıyla “yabancı uyruklu mahpuslar” ile ilgili olarak, 7 Mart 2013 tarihinde Cezayir Restoran Toplantı Salonu’nda gerçekleştirildi. Projenin kapsadığı bir diğer mahpus grubu olan “yaşlı mahpuslar” ile ilgili olarak, geriatri alanında faaliyet gösteren kişi ve kurumlarla bire bir görüşmeler sürdürülmektedir.

Proje kapsamında Hapiste Engelli, Hapiste Yabancı, Hapiste Yaşlılar, LGBT Hapiste adlı 4 blog kurulmuştur.